پادشاه کوچک | اردیبهشت ۱۳۹۶

پادشاه کوچک

کتاب هایی که خوانده ام

فیلسوفان از روی عادت، چنان از اراده سخن میگویند که گویی مشهورترین امر عالم است. حتی شوپنهاور هم می کوشد به ما بفهماند که اراده به تنهایی برای ما امری آشنا، کاملا آشناست و بی هیچ نیاز به مقدسه و موخره ای آن را می شناسیم. اما من همیشه می اندیشم که شوپنهاور در این زمینه نیز تنها همان کاری را کرده است که فیلسوفان از روی عادت می کنند، یعنی پیش داوری مردم را پذیرفته و در آن باب گزافه گویی کرده است. خواستن از دیدگاه من به خصوص پیچیده و امری است که به ظاهر یک واژه است و در همین تک واژه پیش داوری مردم نهفته است و به دلیل کم دقتی فیلسوفان پیوسته بر تمام اموز چیرگی یافته است. بیایید کمی دقیق تر و غیر فلسفی باشیم... و بگوییم هر خواستی، نخست، شمار فراوانی از احساس هاست و در واقع حالتی که از آن دور می شویم، احساس حالتی که به آن نزدیک می شویم، احساس از این دوری به نزدیکی و بعد حسی دلنشین در ماهیچه های ما که حتی بدون تکان دادن ((دست و پا)) از سر عادت، همین که امری را ((می خواهیم))، بازی خود را می آغازد. به این ترتیب احساس های فراوان را مجموعه ای از اراده میدانیم و دوم آنکه می کنیم در هر کنش خواستن اندیشه ای فرمانده وجود دارد. نباید تصور کرد که می توان این اندیشه را از ((خواستن)) جدا کرد و در نهایت تنها خواست بر جا بماند! سوم، خواست، مجموعه ای از احساس و اندیشیدن نیست، بلکه به خصوص شور است، شور فرمان دادن. آنچه ((آزادی اراده)) می نامند، در اصل شور برتری بر آن امر است که ناگزیر به فرمانبرداری است: ((من آزادم و او ناگزیر فرمان می برد.)) در هر خواستی همین آگاهی، آن راحتی در توجه به امور، آن نگاه مستقیمی که تنها بر یک نکته متمرکز است، آن ارزشگذاری بی قید و شرط((حال تنها همین امر ضروری است و نه جز آن))، آن یقین درونی از آن که از او فرمان می برد و هر آنچه به موقعیت فرمانده مربوط می شود. هر انسانی که بخواهد...، در وجودش به دیگری فرمانی می دهد که اطلاعت می کنند یا او باور می کند که از این فرمان پیروی کرده اند. حال به شگفت انگیزترین جنبه ی اراده توجه می کنیم. بر این امور گوناگون، مردم تنها یک واژه را اطلاق می کنند و می گویند: چون ما در این زمینه فرمانده و فرمانبر در یک زمان هستیم و در مقام فرمانبر آن احساس های اجبار، الزام، فشار، مقاومت و حرکتی را می شناسیم که بی درنگ ما را به کنش در برابر خواستن از سر عادت وادار می کند، چون ما از دیگر سو عادت داریم که خویشتن را از این دوگانگی به دلیل مفهوم ترکیبی ((من)) فراتر بدانیم که بفریبیم، با خواستن، زنجیره ای از نتیجه گیری های نادرست و از این رو، ارزشگذاری نادرست خواست مطرح می شود. به گونه ای که صاحب آن خواست، خود به نیکی باور دارد خواستن برای عمل کافی است. چون در بیشتر موارد تنها خواست مطرح می شود و سپس فرمانبری، همین عمل به آن خواست انتظار می رود، این نمود به احساس برگردان شده است، گویی ضرورتی در باب تاثیرگذاری نیز وجود دارد. دیگر کافی است، صاحب خواست باور دارد که با اطمینانی مشخص مبنی بر یگانگی خواست و عمل، موفقیت، تحقق خواست ناشی از همان اراده استو در عین حال حس قدرت در او فزونی می گیرد و همین حال، احساس پیروزی بر تمام امور را در شخص بر می انگیزد. ((آزادی اراده)) عبارتی برای بیان آن حالت علاقه ی گوناگون صاحب خواست است که فرمان می دهد و در عین حال با فرمانبران، خویشتن را یگانه می پندارد و با چنین حسی از پیروزی بر هر مقاومتی لذت میبرد، اما در دل خود حکم صادر می کند که تنها اراده ی او باعث پیروزی بر این موانع شده است. صاحب خواست به این ترتیب احساس علاقه به ابرازها را - جسم ما مجموعه ای از روان های بسیار است- به احساس های علاقه ی خویش در حال فرماندهی می افزاید. معلول من هستم. آنچه در اینجا مطرح است، همان است که در هر جامعه ای با ساختاری نیک و نیک بخت وجود دارد، یعنی طبقه ی حاکم کامیابی های این جامعه را از آن خود می داند. با هر خواستی در نهایت فرماندهی و فرمانبری مطرح می شود و همان گونه که گفتیم، ساختار اجتماعی را ((روان های)) بسیار تشکیل می دهد، به همسن دلیل هر فیلسوفی می خواهد خواست خویش را از دیدگاه اخلاقی مطرح کند و اخلاق در واقع همان آموزه ی روابط حاکمی است که پدیده ی ((زندگی)) با آن پدید می آید.

صفحه ی ۳۱ و ۳۲ و ۳۳

** کتاب: فراسوی نیک و بد ** نویسنده: فریدریش نیچه ** مترجم: دکتر سعید فیروز آبادی ** نشر: جامی **

نوشته شده در یکشنبه دهم اردیبهشت ۱۳۹۶ساعت ۵:۳۱ ب.ظ توسط A-S|

حکم و باور

یا به زبان آشکار, خشک و خالی چنین می شود: حکم های ترکیبی متقدم اصلا (( ممکن نیستند)) و ما حق صدور حکم هایی را نداریم و اگر هم آن ها را بگوییم, تنها حکم هایی نادرست را به زبان آورده ایم. در هر حال تنها باور به حقیقت به مثابه باور ظاهری ضروری و این باور از جمله چشم اندازهای زندگی است.

صفحه ی 24

** کتاب: فراسوی نیک و بد ** نویسنده: فریدریش نیچه ** مترجم: دکتر سعید فیروز آبادی ** نشر: جامی **

نوشته شده در چهارشنبه ششم اردیبهشت ۱۳۹۶ساعت ۶:۲۹ ب.ظ توسط A-S|

مطالب پيشين

» یک نام و سه مدرک
» رئالیست
» لاله زار، هفت صبح
» رئالیسم
» آن سوی استقامت
» آن وقت
» این یک راز است
» خوشبختی
» چراغ
» آگاهی

Design By : ParsSkin.Com

موزیک پلیر